ΚΠΜΣ «ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ»
(School Counseling and Guidance)
| Α΄ ΕΞΑΜΗΝΟ | |||
| Μαθήματα | Διδακτικές ώρες | ECTS | |
| Εισαγωγή στη Σχολική Συμβουλευτική και Καθοδήγηση (Υποχρεωτικό) | 39 | 7,5 | |
| Δεοντολογία στη Συμβουλευτική και Καθοδήγηση (Υποχρεωτικό | 39 | 7,5 | |
| Καινοτομία και Δημιουργικότητα στην Εκπαίδευση (Υποχρεωτικό) | 39 | 7,5 | |
| Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας (Υποχρεωτικό) | 39 | 7,5 | |
| Σύνολο | 30 | ||
| Β΄ ΕΞΑΜΗΝΟ | |||
| Μαθήματα | Διδακτικές ώρες | ECTS | |
| Ο Εκπαιδευτικός ως Επαγγελματίας (Υποχρεωτικό) | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα* | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα* | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα * | 39 | 7,5 | |
| Σύνολο | 30 | ||
| Γ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ | |||
| Μαθήματα | Διδακτικές ώρες | ECTS | |
| Επαγγελματική Καθοδήγηση και Συμβουλευτική (Υποχρεωτικό) | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα* | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα* | 39 | 7,5 | |
| Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικό μάθημα * | 39 | 7,5 | |
| Σύνολο | 30 | ||
| Δ΄ ΕΞΑΜΗΝΟ | |||
| Μαθήματα | Διδακτικές ώρες | ECTS | |
| Διπλωματική εργασία | 30 | ||
| Σύνολο | 30 | ||
| Γενικό σύνολο ECTS | 120 | ||
| Πρακτική Άσκηση | 500 | 20 | |
| Μαθήματα Κατ’ επιλογήν Υποχρεωτικά | Διδακτικές ώρες | ECTS | Σελίδα/ες |
| Α.1. Μαθήματα Παιδαγωγικής (3 μαθήματα από τα παρακάτω 10) | |||
| Διαχείριση της Σχολικής Τάξης: Σχεδιασμός-Εφαρμογή-Αξιολόγηση | 39 | 7,5 | 50 |
| Ειδική Παιδαγωγική | 39 | 7,5 | 56 |
| Ψυχοκοινωνική και Παιδαγωγική Καθοδήγηση Εκπαιδευτικών Μονάδων | 39 | 7,5 | 61 |
| Ευπαθείς Κοινωνικές Ομάδες-Κοινωνικός Αποκλεισμός-Διά Βίου Μάθηση | 39 | 7,5 | 66 |
| Εκπαίδευση Ενηλίκων | 39 | 7,5 | 72 |
| Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης | 39 | 7,5 | 78 |
| Επίκαιρα Ζητήματα στην Εκπαίδευση | 39 | 7,5 | 84 |
| Σύγχρονες Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις | 39 | 7,5 | 90 |
| Ενταξιακή Εκπαίδευση | 39 | 7,5 | 98 |
| Ψυχοκοινωνιολογία του Σχολείου | 39 | 7,5 | 104 |
| Α.2. Μαθήματα Ψυχολογίας και Συμβουλευτικής (3 μαθήματα από τα παρακάτω 10 | |||
| Ψυχολογία στην Εκπαίδευση | 39 | 7,5 | 109 |
| Μαθησιακές Δυσκολίες | 39 | 7,5 | 115 |
| Συμβουλευτική Ψυχολογία | 39 | 7,5 | 120 |
| Σύγχρονες Θεωρίες Ανθρώπινης Ανάπτυξης | 39 | 7,5 | 125 |
| Ψυχολογία της Διδασκαλίας | 39 | 7,5 | 129 |
| Οικογένεια και Ανάπτυξη του Παιδιού | 39 | 7,5 | 133 |
| Διαπολιτισμική Συμβουλευτική και Συμβουλευτική Μειονοτήτων | 39 | 7,5 | 137 |
| Μέθοδοι και Εργαλεία Αξιολόγησης στη Συμβουλευτική | 39 | 7,5 | 141 |
| Διαχείριση Κρίσεων στο Σχολείο | 39 | 7,5 | 146 |
| Ψυχοπαθολογία παιδιών και εφήβων | 39 | 7,5 | 150 |
Για την απόκτηση διπλώματος του Κ.Π.Μ.Σ. απαιτούνται συνολικά εκατόν είκοσι (120) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Η εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας ολοκληρώνεται στο τέταρτο (4ο) εξάμηνο σπουδών και πιστώνεται με τριάντα (30) ECTS. Προβλέπεται υποχρεωτική διεξαγωγή πρακτικής άσκησης σε εργασιακές δομές που παρέχουν υπηρεσίες συναφείς προς το αντικείμενο του Κ.Π.Μ.Σ., όπως δομές εκπαίδευσης ή/και φορείς και δομές αξιολόγησης, συμβουλευτικής ή/και ψυχολογικής υποστήριξης και ψυχικής υγείας, προς απόκτηση της απαιτούμενης πρακτικής εμπειρίας, υπό την επίβλεψη/συνεργασία επιβλέποντος/ουσας μέλους Δ.Ε.Π. Η πρακτική άσκηση έχει διάρκεια 500 ωρών, λαμβάνει είκοσι (20) ECTS και είναι υποχρεωτική. Με την επιτυχή ολοκλήρωσή της το Κ.Π.Μ.Σ. χορηγεί πιστοποιητικό, το οποίο αντιστοιχεί σε είκοσι (20) ECTS, κατ’ αντιστοιχία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ/ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ
ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ
Η σειρά με την οποία προσφέρονται τα υποχρεωτικά μαθήματα καθορίζεται ανά εξάμηνο από την Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών.
Εισαγωγή στη Σχολική Συμβουλευτική και Καθοδήγηση
Το μάθημα αυτό σκοπό έχει να εισαγάγει τον φοιτητή στον ρόλο και την εργασία του σχολικού συμβούλου. Το μάθημα περιλαμβάνει την ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας και μελετά τις θεωρίες και τις αρχές που διέπουν το επάγγελμα του σχολικού συμβούλου. Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και ψυχολόγους που ξεκινούν το μεταπτυχιακό τους πρόγραμμα στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Θέματα που σχετίζονται με τον βοηθητικό ρόλο του επαγγελματία σχολικού συμβούλου και την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων συμβουλευτικής και καθοδήγησης αποτελούν βασικές διαστάσεις του μαθήματος. Δεοντολογία στη Συμβουλευτική και Καθοδήγηση Το μάθημα αυτό ασχολείται με τον κώδικα δεοντολογίας και τα βασικά κριτήρια άσκησης του επαγγέλματος.
Δεοντολογία στη Συμβουλευτική και Καθοδήγηση
Το μάθημα αυτό ασχολείται με τον κώδικα δεοντολογίας και τα βασικά κριτήρια άσκησης του επαγγέλματος του/της Σχολικού Συμβούλου. Μελετά σύγχρονες διαστάσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε ένα κοινωνικο-πολιτιστικό, οικοινομικό και ιστορικό πλαίσιο, δίνοντας τη δυνατότητα στον/την φοιτητή/τρια να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη άποψη για τις σημαντικότερες διαστάσεις του χώρου της συμβουλευτικής και καθοδήγησης. Μελετάται η σχετική νομοθεσία και καλύπτονται θέματα δεοντολογικά και επαγγελματικά που συνήθως αντιμετωπίζει ο/η Σχολικός Σύμβουλος.
Καινοτομία και Δημιουργικότητα στην Εκπαίδευση
Στο πλαίσιο του μαθήματος διερευνάται η σημασία της καινοτομίας και της δημιουργικότητας ως επίκαιρων κοινωνικών αλλά και εκπαιδευτικών θεματικών, στο μέτρο που προκρίνονται διεθνώς δεξιότητες, όπως η ευελιξία, η προσαρμογή στις αλλαγές, η Δια βίου εκπαίδευση. Επιπλέον, παρουσιάζονται ποικίλες τεχνικές ενεργοποίησης της δημιουργικής σκέψης, οι οποίες αποτελούν χρηστικό εργαλείο στην παραγωγή πολλών, πρωτότυπων και εναλλακτικών ιδεών και στην αντιμετώπιση ποικίλων προβλημάτων που προκύπτουν από την κρίση και τις προκλήσεις των καιρών. Το μάθημα αυτό αποβλέπει στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την προαγωγή της ευρηματικότητας αλλά και ετοιμότητας των φοιτητών/τριών να αξιοποιούν μεθόδους στην καθημερινή προσωπική και επαγγελματική τους ζωή.
Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας
Στο μάθημα αυτό αναλύονται βασικά στοιχεία μεθοδολογίας εκπαιδευτικής έρευνας, όπως ο σχεδιασμός μιας έρευνας, η διατύπωση και ο έλεγχος των ερευνητικών υποθέσεων, οι διαδικασίες και τα έργα μέτρησης μεταβλητών, η συλλογή, οργάνωση και ανάλυση των δεδομένων, οι στατιστικές αναλύσεις (SPSS) και ο τόπος συγγραφής μιας επιστημονικής εργασίας. Στόχος του μαθήματος είναι η κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των μεθόδων που χρησιμοποιούνται από τους ερευνητές στην εκπαίδευση.
Ο Εκπαιδευτικός ως Επαγγελματίας
Σκοπός του μαθήματος είναι η επιστημονική παρουσίαση και θεώρηση του/της εκπαιδευτικού ως επαγγελματία, καθώς και η στοιχειοθέτηση του ρόλου του στον 21ο αιώνα. Αναλύονται και συζητούνται θέματα που αφορούν την καθημερινή πρακτική του/της εκπαιδευτικού στο σχολείο και τη σχέση του με οργανισμούς και οργανωμένες ομάδες εκτός αυτού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάλυση των τυπικών και ουσιαστικών προσόντων που οφείλει να διαθέτει ένας/μία επιτυχημένος/η εκπαιδευτικός, όπως επίσης στην αναγνώριση της σπουδαιότητας σχεδιασμού, εφαρμογής και αξιολόγησης κατάλληλων προληπτικών προγραμμάτων ή/και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων για την υποστήριξη του συνόλου των μαθητών και ιδιαίτερα εκείνων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, με σκοπό τη διασφάλιση της ισότιμης συμμετοχής όλων των παιδιών στην εκπαίδευση.
Επαγγελματική Καθοδήγηση και Συμβουλευτική
Το μάθημα παρέχει τη βασική γνώση σε σχέση με την καθοδήγηση και τη συμβουλευτική. Εστιάζεται στην κατανόηση των αναγκών του ατόμου στο πλαίσιο της σχολικής μονάδας, καθώς και των αρχών, μεθόδων και στρατηγικών για καθοδήγηση και συμβουλευτική. Σημαντικό στόχο του μαθήματος αποτελεί η ανάπτυξη και ενίσχυση στρατηγικών στο άτομο, ώστε να μπορεί να κάνει έξυπνες επιλογές και να προσαρμόζεται αποτελεσματικά στο περιβάλλον του και στην κοινωνία. Επίσης, το μάθημα αυτό προσφέρει την ευκαιρία για την ενασχόληση με ζητήματα που μπορεί να επηρεάζουν τη διαδικασία της καθοδήγησης και της συμβουλευτικής σε περιβάλλοντα με διάφορες πολιτισμικές ομάδες.
ΚΑΤ’ ΕΠΙΛΟΓΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ
Τα κατ’ επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα που προσφέρονται ορίζονται κάθε εξάμηνο από την Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών.
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ (3 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ 10)
Διαχείριση της Σχολικής Τάξης: Σχεδιασμός-Εφαρμογή-Αξιολόγηση
Οι κυριότερες συνιστώσες του μαθήματος είναι οι ακόλουθες: πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς, διαχείριση κρίσεων, σχέσεις εκπαιδευτικών-μαθητών, σχολικό κλίμα, αποτελεσματικότητα διδακτικού έργου, στρατηγικές σχεδιασμού και αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου, ομαδοσυνεργατικές μορφές διδασκαλίας, διατομικές αποκλίσεις, χαρισματικοί μαθητές, μαθητές σε επικινδυνότητα, αξιολόγηση διδασκαλίας και μάθησης.
Ειδική Παιδαγωγική
Οι κυριότερες συνιστώσες του μαθήματος είναι οι ακόλουθες: χαρακτηριστικά μαθητών με αναπηρία και ειδικές μαθησιακές ανάγκες, εκτίμηση-διάγνωση-αξιολόγηση, πρακτικές και ζητήματα ενσωμάτωσης/ένταξης, συμβουλευτική υποστήριξη και καθοδήγηση, προγράμματα πρόληψης και παρέμβασης, συμβουλευτική υποστήριξη της οικογένειας, σύγχρονες τάσεις εκπαίδευσης παιδιών με αναπηρία και ειδικές μαθησιακές ανάγκες, σχολικός και επαγγελματικός προσανατολισμός ατόμων με ειδικές ανάγκες.
Ψυχοκοινωνική και παιδαγωγική καθοδήγηση εκπαιδευτικών μονάδων
Ως σύγχρονοι ευφυείς και μανθάνοντες οργανισμοί, οι εκπαιδευτικές μονάδες οφείλουν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Στις προκλήσεις αυτές οι εκπαιδευτικές μονάδες αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο λόγω της ιδιοσυστημικής οργανωσιακής τους οντολογίας και ανάπτυξης που εννοεί τη συστηματική και προθετική αλλαγή με στόχο μια βελτιωμένη κατάσταση λειτουργίας. Για να το πετύχουν αυτό οι εκπαιδευτικές μονάδες οφείλουν να αυτοοργανωθούν σε χρονικό, υλικό, επαγγελματικό, μαθησιακό, πιστοποιητικό, ελεγκτικό και αξιολογικό επίπεδο. Στο μάθημα παρουσιάζονται και αξιολογούνται θεωρίες και μοντέλα σχολικής ανάπτυξης ως αυτοκαθοδηγητικής διαδικασίας με έμφαση στη συστημική κατανόηση και την αξιοποίησή της στην παιδαγωγική οργανωσιακή πράξη ως διεργασία εντελούς διαφοροποίησης και διαρκούς ταυτοποίησης.
Ευπαθείς κοινωνικές ομάδες-Κοινωνικός Αποκλεισμός-Διά βίου μάθηση
Οι κύριες θεματικές του μαθήματος είναι: φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού στην εκπαίδευση, εφαρμογή πρακτικών μείωσης φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού, εκπαίδευση και ανθρώπινα δικαιώματα, έννοια και πρακτικές δια βίου μάθησης, διαπολιτισμική εκπαίδευση, σχολείο και μειονότητες, διαπολιτισμική επικοινωνία, μοντέλα ένταξης, επαγγελματική συμβουλευτική, συμβουλευτική-επαγγελματικός προσανατολισμός και κοινωνικός αποκλεισμός.
Εκπαίδευση Ενηλίκων
Οι κύριες θεματικές του μαθήματος είναι: η Εκπαίδευση Ενηλίκων διεθνώς: προβλήματα και τάσεις. Βασικοί Εκπρόσωποι και οι Θεωρίες τους. Στρατηγική και Εκπαιδευτικές Τεχνικές. Κριτικός Στοχασμός και Τέχνη. Βιωματικές Δραστηριότητες. Σχεδιασμός Προγραμμάτων Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Μικροδιδασκαλίες και Μικρομαθήματα στην Εκπαίδευση Ενηλίκων.
Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης
Στο μάθημα αυτό επιχειρείται η μελέτη της εκπαίδευσης ως πολυσύνθετος κοινωνικός θεσμός μετάδοσης γνώσης αλλά και αναπαραγωγής των υφιστάμενων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών δομών. Το μάθημα πραγματεύεται τη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού θεσμού μέσω των βασικών θεωριών που εξηγούν τη δομή και κυρίως τις λειτουργίες της εκπαίδευσης, καθώς και τη συσχέτισή της με ευρύτερες αλλαγές των εκπαιδευτικών συστημάτων στον διεθνή χώρο. Ειδικότερα, στο πλαίσιο αυτού του μαθήματος εξετάζεται η σχολική τάξη ως κοινωνικό υποσύνολο και μελετώνται οι βασικοί συντελεστές και οι σχέσεις μεταξύ τους στα πλαίσια της σχολικής πράξης.
Επίκαιρα Ζητήματα στην Εκπαίδευση
Το μάθημα αυτό πραγματεύεται επίκαιρες θεματικές ενότητες που βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών εκπαιδευτικών συστημάτων. Το σημερινό σχολείο διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα, η οποία οφείλει να λαμβάνει ευρωπαϊκή διάσταση, να καλλιεργεί τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, να αξιοποιεί εναλλακτικές στρατηγικές διδασκαλίας μαθητών σε κίνδυνο αποτυχίας ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, να προλαμβάνει φαινόμενα σχολικής βίας και εκφοβισμού και να διαμορφώνει τον σχολικό χώρο και τον ελεύθερο χρόνο προς όφελος του μαθητή και της μάθησης. Στο πλαίσιο του μαθήματος δίνονται ευκαιρίες για συζήτηση και προβληματισμό σε επίκαιρα ερωτήματα, όπως σχέση πολιτισμού, κοινωνικής δομής, φύλου, φυλής και εκπαίδευσης, κοινωνική διαστρωμάτωση, διαχείριση κρίσεων, κ.ά.
Σύγχρονες Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις
Το περιεχόμενο του μαθήματος περιλαμβάνει τις ακόλουθες θεματικές: Καινοτομία και Δημιουργικότητα στην Εκπαίδευση, Σύγχρονες Καινοτόμες Δράσεις, Βιωματική Εκπαίδευση και Μάθηση, Κοινωνική και Συναισθηματική Αγωγή, Καλλιέργεια Δεξιοτήτων Ζωής, Αξιοποίηση της Διαφορετικότητας των Μαθητών, Διαφοροποιημένη Διδασκαλία, Δυναμική των Ομάδων, Κλίμα της Σχολικής Τάξης, Κοινωνικές Σχέσεις των Μαθητών, Επικοινωνία – Αλληλεπίδραση στη Σχολική Τάξη, Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών: Μικροδιδασκαλίες-Μικρομαθήματα.
Ενταξιακή Εκπαίδευση
Η ενταξιακή εκπαίδευση αφορά όλους ανεξαιρέτως τους μαθητές/εκπαιδευόμενους, συμπεριλαμβανομένων αυτών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και εκείνων που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση και προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Στοχεύει πρωτίστως στη δημιουργία σχολικών κοινοτήτων/ δομών εκπαίδευσης που να δίνουν έμφαση στην ιδέα της ποικιλότητας, στην ανάπτυξη συνεργατικών πρακτικών και, κατ’ επέκταση, στην καλλιέργεια του σεβασμού και στην ενδυνάμωση όλων των μελών της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, σκοπός του μαθήματος είναι η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης όλων ανεξαιρέτως των μαθητών/εκπαιδευομένων στο εκπαιδευτικό αγαθό και η υπερπήδηση των δομικών εμποδίων και στερεοτύπων του συστήματος που το καθιστούν αδύναμο να ανταποκριθεί στην ετερογένεια των αναγκών του πληθυσμού. Ενδεικτικές θεματικές είναι οι ακόλουθες: η διαφοροποιημένη διδασκαλία, οι βασικές αρχές και τεχνικές της ενεργητικής και βιωματικής μάθησης και της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες, οι τέχνες και τα πολυτροπικά μέσα ως προς τον εμπλουτισμό της διδακτικής πράξης και την ανταπόκριση στις ανάγκες και στα ενδιαφέροντα όλων των μαθητών/εκπαιδευομένων.
Ψυχοκοινωνιολογία του Σχολείου
Το μάθημα πραγματεύεται θεωρίες και μοντέλα της σχολικής κοινωνικοποίησης καθώς και ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις των μελών της τάξης. Ειδικότερα καταπιάνεται με τις εξής θεματικές: δυναμική της ομάδας, ρόλοι δασκάλου-μαθητή, κοινωνικά συστήματα, διαχείριση της επικοινωνίας, ψυχομετρικά και κοινωνιολογικά εργαλεία, διαχείριση συναισθημάτων, προγράμματα κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής.
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (3 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ 10
Ψυχολογία στην Εκπαίδευση
Το μάθημα αυτό στόχο έχει να παρουσιάσει τη συνεισφορά της ψυχολογικής και συμβουλευτικής έρευνας και γνώσης στην παιδαγωγική πρακτική. Στοχεύει, επίσης, να προκαλέσει συζήτηση βασικών θεμάτων που σχετίζονται με την Ψυχολογία και τη Συμβουλευτική, τα οποία απασχολούν τους εκπαιδευτικούς. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζει κριτικά σύγχρονες θεωρίες που έχουν διατυπωθεί αναφορικά με την ανθρώπινη ανάπτυξη (γνωστική, ηθική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη), καθώς και σύγχρονες θεωρίες μάθησης. Εξετάζει, επίσης, τις ατομικές διαφορές που παρουσιάζονται στα πιο πάνω θέματα και τους παράγοντες που τις επηρεάζουν. Τέλος, αναλύει τις σχέσεις οικογένειας και σχολείου και τις δυνατότητες συνεργασίας του εκπαιδευτικού με τους γονείς και τον σχολικό σύμβουλο.
Μαθησιακές Δυσκολίες
Οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες τείνουν να παρουσιάζουν αδυναμίες σε πέντε βασικές περιοχές: εργαζόμενη μνήμη, προσοχή, εφαρμογή στρατηγικών, γνώση λεξιλογίου και κωδικοποίηση του λόγου. Αδυναμίες στις περιοχές αυτές επηρεάζουν τη μάθηση σε όλα τα αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος. Η καθοδήγηση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες χρειάζεται να δίνει έμφαση στην ενίσχυση των περιοχών αυτών. Αυτό σημαίνει ότι η καθοδήγηση και η συμβουλευτική θα πρέπει να αξιοποιούνται με τρόπο, ώστε στη βάση των επιπέδων επίδοσης του μαθητή, να καθορίζονται ετήσιοι στόχοι και να παρακολουθούνται συνεχώς με σκοπό την ατομική ανάπτυξη του μαθητή. Στο μάθημα αυτό οι σχολικοί σύμβουλοι θα ενημερωθούν σχετικά με τα χαρακτηριστικά των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες, θα μάθουν για τις διδακτικές και παρεμβατικές μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και θα γνωρίσουν συγκεκριμένες στρατηγικές για την ενίσχυση του μαθητή σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.
Συμβουλευτική Ψυχολογία
Το μάθημα αυτό έχει ως στόχο να παρουσιάσει τις κυριότερες θεωρίες Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και να βοηθήσει τους φοιτητές να εξοικειωθούν με τις αντίστοιχες συμβουλευτικές τεχνικές. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται κριτικά οι ακόλουθες θεωρίες και μέθοδοι συμβουλευτικής: Ψυχαναλυτική θεωρία (Freud), Νεο-Ψυχαναλυτικές θεωρίες (Erikson, Adler), Λογικο-θυμική θεωρία (Ellis), Συνδιαλεκτική θεωρία (Burns), Συμπεριφοριστικές θεωρίες (Wolpe, Dollard & Miller), Προσωποκεντρική θεωρία (Rogers), Υπαρξιακές θεωρίες (May, Frankl) και Μορφολογική θεωρία (Perls). Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διαδικασία, θεωρητική και πρακτική, της ψυχολογικής συνέντευξης.
Σύγχρονες θεωρίες ανθρώπινης ανάπτυξης
Σκοπός του μαθήματος είναι η σκιαγράφηση των σταδίων της αναπτυξιακής πορείας του ατόμου από τη στιγμή της γέννησης έως την ενηλικίωσή του. Μετά την παρουσίαση του αντικειμένου και των μεθόδων που χρησιμοποιεί η αναπτυξιακή ψυχολογία, αναλύονται σημαντικές θεωρίες και περιγράφονται γλωσσικά, γνωστικά, κοινωνικά και συναισθηματικά στοιχεία της αναπτυξιακής διαδικασίας του ατόμου. Ιδιαίτερη συζήτηση γίνεται για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που εμφανίζουν παιδιά με ειδικές αναπτυξιακές δυσκολίες και διαταραχές ως προς τους παραπάνω άξονες, με απώτερο στόχο την επιτυχή ανταπόκριση στις σύγχρονες απαιτήσεις της εκπαίδευσης.
Ψυχολογία της Διδασκαλίας
Το μάθημα είναι σχεδιασμένο για μεταπτυχιακούς φοιτητές Σχολικής Συμβουλευτικής και Καθοδήγησης με ενδιαφέροντα στην εφαρμοσμένη έρευνα ή/και στην άσκηση του επαγγέλματος, με στόχο την υποστήριξη και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διδασκαλίας και της μάθησης σε σχολικό περιβάλλον. Η εκπαίδευση μαθητών και η καθοδήγηση εκπαιδευτικών εξετάζονται σε συγκεκριμένα εκπαιδευτικά πλαίσια και περιεχόμενα, και σε σχέση με παράγοντες που αναδεικνύονται ως οι σημαντικότεροι σε αυτά. Τα επιμέρους θέματα είναι οργανωμένα σε θεματικές ενότητες, όπως: (α) η φύση και οι συνθήκες σχολικής μάθησης, (β) τα μοντέλα διδασκαλίας, οι εξειδικευμένες διδακτικές προσεγγίσεις και η αποτελεσματικότητα, (γ) οι αλληλεπιδράσεις ικανότητας και διδακτικής προσέγγισης/παρέμβασης, (δ) οι εναλλακτικές μέθοδοι διδασκαλίας και αξιολόγησης, (ε) οι γνώσεις και απόψεις εκπαιδευτικών και η ειδημοσύνη στη διδασκαλία και (στ) η αξιολόγηση και παρέμβαση σε επίπεδο σχολείου, τάξης, και εκπαιδευτικού.
Οικογένεια και Ανάπτυξη του Παιδιού
Το μάθημα αυτό εξετάζει τις επιδράσεις που ασκούνται από δομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του μικροσυστήματος της οικογένειας πάνω στα μέλη της και, ιδιαίτερα, τα αναπτυσσόμενα. Εστιάζεται στις βασικότερες θεωρίες ανάπτυξης και λειτουργίας της οικογένειας, με έμφαση στη συστημική προσέγγιση. Επίσης, στα πλαίσια του μαθήματος παρουσιάζονται και συζητούνται σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα αναφορικά με την αλληλεπίδραση ενδοπροσωπικών και διαπροσωπικών μεταβλητών στη γνωστική, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, καθώς και την ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού.
Διαπολιτισμική Συμβουλευτική και Συμβουλευτική Μειονοτήτων
Το μάθημα αυτό δίνει έμφαση στην ανάπτυξη γνώσης, δεξιοτήτων και στάσεων για την αποτελεσματικότερη συμβουλευτική και καθοδήγηση από τον σχολικό σύμβουλο ατόμων με διαφορετικά χαρακτηριστικά, όπως είναι η κουλτούρα, η φυλή, το γένος, οι σεξουαλικοί προσανατολισμοί, οι θρησκευτικές προτιμήσεις και οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και εξελικτικές διαταραχές. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ανάπτυξη επίγνωσης και αφύπνισης του σχολικού συμβούλου σχετικά με τις αξίες, στάσεις και πεποιθήσεις των διαφόρων ατόμων, όπως αυτές σχετίζονται με τη συμβουλευτική και καθοδήγηση στα πλαίσια μιας πολυποίκιλης κοινωνίας. Παρέχει τρόπους για να κατανοήσει ο φοιτητής πώς ποικίλες αξίες, ήθη και έθιμα, μορφές αλληλεπίδρασης, κοινωνικές συνθήκες και τάσεις σχετίζονται με πολιτισμικές και εθνικές διαφορές που μπορεί να επηρεάζουν τη συμβουλευτική.
Μέθοδοι και Εργαλεία Αξιολόγησης στη Συμβουλευτική
Το μάθημα αυτό εισαγάγει το φοιτητή στη χρήση εκπαιδευτικών και ψυχολογικών μεθόδων αξιολόγησης που μπορεί να αξιοποιηθούν από τον σχολικό σύμβουλο. Ασχολείται, συγκεκριμένα, με την επιλογή, χορήγηση, και βαθμολόγηση διαφορετικών εργαλείων και τεχνικών αξιολόγησης – όπως η χρήση σταθμισμένων εργαλείων, κλιμάκων ελέγχου, δομημένης συνέντευξης και συστηματικής παρατήρησης – και την ερμηνεία και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από την αξιολόγηση. Έμφαση δίνεται στην εφαρμογή ενός μοντέλου ανάλυσης προβλήματος για τη διαχείριση των εκπαιδευτικών και συμπεριφορικών προβλημάτων των μαθητών. Το μοντέλο ορίζει τα εκπαιδευτικά και συμπεριφορικά προβλήματα στα πλαίσια του σχολείου, μελετά τους λόγους που προκαλούνται και τις πιθανές στρατηγικές επίλυσής τους. Ο φοιτητής μαθαίνει ότι οι δυσκολίες που συναντά ο μαθητής δεν σχετίζονται μόνο με το ίδιο το άτομο, αλλά μπορεί να προκύπτουν από την αλληλεπίδραση μεταξύ της συμπεριφοράς του μαθητή, του εκπαιδευτικού και κοινωνικού περιβάλλοντος και της διδασκαλίας
Διαχείριση Κρίσεων στο Σχολείο
Το μάθημα εστιάζει στον σχεδιασμό, στην υλοποίηση και στην αξιολόγηση προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης κρίσεων στα σχολεία. Δίνει έμφαση στην πρόληψη και αντιμετώπιση ατομικών, διαπροσωπικών και κοινωνικών προβλημάτων μέσω προγραμμάτων και διαδικασιών που αξιοποιούν και εμπλέκουν το σύστημα του σχολείου, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές. Οι φοιτητές εκπαιδεύονται στον εντοπισμό των αναγκών του σχολικού συστήματος, στη μεθοδολογία δημιουργίας και εφαρμογής των προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης και στην εμπειρική αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.
Ψυχοπαθολογία Παιδιών και Εφήβων
Στο μάθημα αυτό γίνεται μια ανασκόπηση των τυπικών διαταραχών που παρουσιάζονται στην παιδική και εφηβική ηλικία, με έμφαση στη διαγνωστική εικόνα, την εξελικτική πορεία, την πιθανή αιτιολογία, το ρόλο των περιβαλλοντικών παραγόντων στην εμφάνιση και συντήρηση του προβλήματος και τις ενδεικνυόμενες από τη σύγχρονη έρευνα ψυχολογικές και άλλες παρεμβάσεις.